अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी आज (1 फेब्रुवारी) केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026–27 सादर केला. या अर्थसंकल्पात देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देणे, कररचना सोपी करणे आणि ग्राहकांना काही प्रमाणात दिलासा देणे यावर भर देण्यात आला. यामध्ये स्मार्टफोन, टॅबलेट, टीव्ही आणि एअर कंडिशनर (AC) यांसारख्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवर होणाऱ्या परिणामाकडे सर्वसामान्यांचे विशेष लक्ष आहे. केंद्रीय अर्थसंकल्पात इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवरील आयात कर कमी करून ग्राहकांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे. विशेषतः स्मार्टफोन, टॅबलेट, टीव्ही आणि एसी या वस्तू आयात करताना करभार कमी होणार आहे.
वैयक्तिक आयातीवरील कस्टम ड्युटी निम्मी – या अर्थसंकल्पातील सर्वात मोठा निर्णय म्हणजे वैयक्तिक वापरासाठी आयात होणाऱ्या वस्तूंवरील कस्टम ड्युटी 20% वरून 10% करण्यात आली आहे. यामुळे परदेशातून थेट खरेदी केलेल्या किंवा ऑनलाइन आंतरराष्ट्रीय वेबसाइटवरून मागवलेल्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवरचा कर कमी होणार आहे.
प्रत्यक्षात किती बचत होऊ शकते? – करकपात झाली म्हणजे दुकानातील किंमत त्वरित कमी होईलच असे नाही. पण आयातीवेळी लागणारा कर कमी झाल्यामुळे एकूण खर्चात फरक पडतो.
एअर कंडिशनर (AC) – समजा एखाद्या ग्राहकाने ₹40,000 किंमतीचा एसी आयात केला. पूर्वी (20% ड्युटी). बेसिक कस्टम ड्युटी = ₹8,000. इतर कर (IGST वगैरे) धरून एकूण कर ≈ ₹27,584. आता (10% ड्युटी):
बेसिक कस्टम ड्युटी = ₹4,000
इतर कर धरून एकूण कर ≈ ₹21,952
एकूण बचत सुमारे ₹5,632
म्हणजेच फक्त ड्युटी कमी झाल्यामुळे एसी आयात करताना हजारो रुपयांची बचत शक्य आहे.
स्मार्टफोन आणि टॅबलेट
मोबाईल आणि टॅबलेट या सर्वाधिक आयात होणाऱ्या वस्तूंमध्ये येतात.
₹30,000 किंमतीचा मोबाईल आयात केल्यास
फक्त बेसिक कस्टम ड्युटीतच सुमारे ₹1,500 ची बचत होऊ शकते.
इतर कर धरले तरी एकूण बचत ₹1,500 ते ₹2,000 पर्यंत जाऊ शकते.
यामुळे परदेशातून मागवलेले फोन आणि टॅबलेट तुलनेने स्वस्त पडू शकतात.
तसेच, मोबाईल बनवण्यासाठी लागणारे काही पार्ट्स स्वस्त पडल्यास भारतात तयार होणाऱ्या फोनच्या किंमतीतही स्पर्धात्मक घट होण्याची शक्यता आहे.
टीव्ही
टीव्हीवरही हीच ड्युटी कपात लागू होते.
₹50,000 किंमतीचा आयात केलेला टीव्ही घेतल्यास
फक्त बेसिक ड्युटीतच सुमारे ₹2,500 ची बचत होऊ शकते.
तरीही, टीव्हीच्या किंमतीवर जागतिक बाजारातील घटकांचा (उदा. चिप्स, मेमरी पार्ट्स महाग होणे) परिणाम होत असल्याने प्रत्यक्षात किंमत किती कमी होईल हे कंपनीनुसार बदलू शकते.
स्मार्टफोन आणि टॅबलेट
आयात ड्युटी कमी झाल्यामुळे स्वस्त पडण्याची शक्यता
आयात केलेल्या उपकरणांवर ₹1,500–₹2,000 किंवा अधिक बचत शक्य
टीव्ही
आयातीत काही हजार रुपयांची बचत
पण जागतिक बाजारभावामुळे अंतिम किंमत बदलू शकते
एअर कंडिशनर (AC)
ड्युटी कपातीचा स्पष्ट फायदा
₹40,000 एसीवर सुमारे ₹5,600 पर्यंत बचत शक्य
मात्र दुकानातील किंमत कंपनी किती फायदा पुढे देते यावर अवलंबून
इतर इलेक्ट्रॉनिक्स
परदेशातून खरेदी करणे तुलनेने स्वस्त
देशांतर्गत उत्पादन वाढल्यास भविष्यात किंमती स्थिर राहण्यास मदत
ऑनलाइन शॉपिंग आणि परदेशातून खरेदी करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाचे
ही ड्युटी कपात फक्त व्यापारी आयातीपुरती नाही.
परदेशातून प्रवास करताना आणलेल्या वस्तूंवर किंवा आंतरराष्ट्रीय वेबसाइटवरून मागवलेल्या वस्तूंवरही याचा परिणाम होतो. त्यामुळे ई-शॉपर्स आणि परदेशातून गॅझेट खरेदी करणाऱ्यांना थेट फायदा होऊ शकतो.
