देशाचे लक्ष लागून राहिलेल्या पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीच्या रणधुमाळीचा थरार आता अंतिम टप्प्यात आला आहे. मतदानाची प्रक्रिया पूर्ण होताच समोर आलेल्या ‘मॅट्रीझ’ (Matrize) एक्झिट पोलने राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. गेल्या १५ वर्षांपासून सत्तेत असलेल्या ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसला यंदा मोठा धक्का बसण्याची शक्यता असून, बंगालमध्ये पहिल्यांदाच ‘कमळ’ फुलण्याचे संकेत मिळत आहेत.
९२ टक्के मतदानाचा विक्रम आणि बदलाचे वारे यंदा बंगालमध्ये मतदारांचा अभूतपूर्व उत्साह पाहायला मिळाला. पहिल्या टप्प्यात ९३ टक्के, तर दुसऱ्या टप्प्यात सुमारे ९० टक्के मतदान झाले आहे. सरासरी ९२ टक्के इतके प्रचंड मतदान हे प्रस्थापित सरकारविरोधी लाटेचे लक्षण मानले जात आहे. वाढलेली ही टक्केवारी आणि ‘जेन-जी’ (Gen-Z) मतदारांचा कल भाजपच्या विजयासाठी पोषक ठरण्याची शक्यता राजकीय विश्लेषक वर्तवत आहेत.
जागांचे गणित: भाजपला स्पष्ट बहुमत? एक्झिट पोलच्या आकडेवारीनुसार, २९४ जागांच्या विधानसभेत भाजप बहुमताचा १४८ हा आकडा आरामात पार करताना दिसत आहे. भाजपला १४६ ते १६१ जागा मिळण्याचा अंदाज आहे, तर ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसला १२५ ते १४० जागांवर समाधान मानावे लागू शकते. काँग्रेस आणि डाव्या पक्षांची आघाडी ६ ते ७ जागांपर्यंत मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे. मतांच्या टक्केवारीतही भाजप (४२%) आणि टीएमसी (४०%) यांच्यात अटीतटीची लढत पाहायला मिळत आहे.
२०२१ च्या तुलनेत मोठे सत्तांतर २०२१ मध्ये ममता बॅनर्जी यांनी २१५ जागा जिंकून दणदणीत विजय मिळवला होता, तर भाजप ७७ जागांवर अडकला होता. मात्र, पाच वर्षांनंतर ही परिस्थिती पूर्णपणे उलटी होताना दिसत आहे. ममता बॅनर्जी यांनी केंद्रीय सुरक्षा दलांवर (CRPF) पक्षपातीपणाचे आरोप करत ही निवडणूक प्रतिष्ठेची केली होती, पण जनतेचा कौल मात्र परिवर्तनाच्या दिशेने असल्याचे एक्झिट पोल सांगत आहेत. आता सर्वांचे लक्ष प्रत्यक्ष निकालांकडे लागले आहे.