स्मार्टफोन, स्मार्ट टीव्ही आणि आता तर हाय-टेक ‘कनेक्टेड’ कारचा वापर करतो. पण तुम्हाला माहीत आहे का? सोयीसाठी वापरली जाणारी ही उपकरणे तुमची हेरगिरी देखील करत असू शकतात. एका ताज्या संशोधनानुसार, आपल्या घरातील आणि वापरातील स्मार्ट उपकरणांमधून मोठ्या प्रमाणावर डेटा चोरीला जात असून, त्यामुळे सर्वसामान्यांच्या गोपनीयतेला (Privacy) मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
नेमका धोका काय आहे? जेव्हा आपण एखादी स्मार्ट कार चालवतो किंवा स्मार्ट टीव्हीवर ओटीटी (OTT) प्लॅटफॉर्मवर चित्रपट पाहतो, तेव्हा ही उपकरणे केवळ आपल्याला सेवा देत नाहीत, तर ती आपली माहिती गोळा करत असतात. तुम्ही कुठे जाता, काय पाहता, तुमचे आवडी-निवडी काय आहेत, इतकेच नाही तर तुमचे खाजगी संवादही या उपकरणांद्वारे ट्रॅक केले जाऊ शकतात.
१. कनेक्टेड कार: आधुनिक गाड्यांमध्ये बसवलेले सेन्सर्स आणि इंटरनेट सुविधा तुमची लोकेशन हिस्ट्री आणि ड्रायव्हिंग पॅटर्नची माहिती कंपन्यांना पाठवू शकतात. २. स्मार्ट टीव्ही आणि ओटीटी: तुम्ही कोणत्या प्रकारचे शो पाहता, यावरून तुमची मानसिक स्थिती आणि सामाजिक कल ओळखला जातो. अनेकदा टीव्हीमधील कॅमेरा आणि माईकचा गैरवापर होण्याची शक्यता असते. ३. स्मार्टफोन: आपले स्मार्टफोन तर डेटा गोळा करण्याचे सर्वात मोठे केंद्र आहेत. अनेक ॲप्स विनाकारण तुमच्या गॅलरी, कॉन्टॅक्ट्स आणि लोकेशनचा ॲक्सेस मागतात.
डेटा चोरीमुळे काय होऊ शकते? तुमचा हा वैयक्तिक डेटा जाहिरात कंपन्यांना विकला जातो, जेणेकरून तुम्हाला टार्गेटेड जाहिराती दाखवता येतील. पण चिंताजनक बाब म्हणजे, जर हा डेटा हॅकर्सच्या हाती लागला, तर त्याचा वापर ब्लॅकमेलिंग, सायबर फ्रॉड किंवा डिजिटल चोरीसाठी केला जाऊ शकतो.
स्वतःला सुरक्षित कसे ठेवाल?
-
परमिशन तपासा: कोणत्याही ॲपला कॅमेरा किंवा माईकची परवानगी देण्यापूर्वी विचार करा.
-
नको असलेले फीचर्स बंद ठेवा: कारमधील किंवा टीव्हीमधील गरज नसलेली ट्रॅकिंग फीचर्स सेटिंग्समध्ये जाऊन बंद करा.
-
सॉफ्टवेअर अपडेट: आपले सर्व स्मार्ट गॅजेट्स नेहमी अपडेटेड ठेवा, जेणेकरून सुरक्षा त्रुटी दूर होतील.
-
प्रायव्हसी पॉलिसी वाचा: कठीण वाटत असले तरी, नवीन उपकरण घेताना ती कंपनी तुमचा डेटा कसा वापरणार आहे, हे एकदा नक्की तपासा.
तंत्रज्ञान आपली प्रगती करत असले तरी, सावधगिरी बाळगणे हे आपल्याच हातात आहे. तुमची माहिती ही तुमची मालमत्ता आहे, तिचे रक्षण करा!