गेल्या काही काळापासून इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव जागतिक चिंतेचा विषय ठरला आहे. मात्र, आता हा संघर्ष मिटण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी गेल्या ४८ तासांत तब्बल तीन वेळा पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादला भेट दिली असून, या वेगवान हालचालींमुळे जागतिक राजकारणात मोठ्या घडामोडींचे संकेत मिळत आहेत.
मध्यस्थ म्हणून पाकिस्तानची भूमिका: इराण आणि अमेरिका यांच्यातील दुरावा कमी करण्यासाठी पाकिस्तान सध्या महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणने अमेरिकेसोबत थेट चर्चा करण्यास नकार दिला असून, आपले म्हणणे पाकिस्तानमार्फत मांडण्याचा निर्णय घेतला आहे. अराघची यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि लष्करप्रमुख जनरल आसिम मुनीर यांची भेट घेऊन इराणच्या अटी स्पष्ट केल्या आहेत. विशेष म्हणजे, या वाटाघाटींदरम्यान अमेरिकेचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही लवचिकता दाखवत, “फोनवरही चर्चा होऊ शकते,” असे संकेत दिले आहेत.
रशियाचा सहभाग आणि पुढील प्रवास: अब्बास अराघची यांच्या या दौऱ्यात केवळ पाकिस्तानच नाही, तर रशियाची भूमिकाही अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. पाकिस्तानच्या दौऱ्यानंतर अराघची तातडीने रशियाला रवाना होणार आहेत, जिथे ते राष्ट्राध्यक्ष पुतीन किंवा इतर वरिष्ठ नेत्यांशी चर्चा करू शकतात. ओमान, पाकिस्तान आणि रशिया या तीन देशांच्या भेटींमधून इराण एक मोठा शांतता प्रस्ताव तयार करत असल्याचे बोलले जात आहे.
युद्धविराम की नवी खेळी? यापूर्वीची शांतता चर्चा निष्फळ ठरल्यानंतर आता अराघची यांचा हा ‘शटल डिप्लोमसी’ (धावती मुत्सद्देगिरी) यशस्वी होणार का, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. अमेरिकेने इराणकडून नवा आणि अधिक चांगला प्रस्ताव आल्याचा दावा केला आहे. जर या चर्चेतून सकारात्मक तोडगा निघाला, तर पश्चिम आशियातील युद्धाचे ढग विरघळण्यास मोठी मदत होईल.