वॉशिंग्टन: अंतराळात जाणं हे जितकं रोमांचक असतं, तितकंच ते आव्हानात्मकही असतं. विशेषतः जेव्हा गोष्ट चंद्रावर पाऊल ठेवण्याची असते, तेव्हा अंतराळवीरांच्या सुरक्षेसाठी प्रत्येक गोष्ट महत्त्वाची ठरते. आता अमेरिकन अंतराळ संस्था ‘नासा’ (NASA) आपल्या आगामी चंद्र मोहिमेसाठी (Artemis Mission) एका खास आणि ‘सुपर’ अशा स्पेस सूटवर काम करत आहे.
काय आहे या स्पेस सूटचे वैशिष्ट्य? या नवीन स्पेस सूटचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे त्यामध्ये असलेली ‘टॉयलेट’ची सोय. हो, तुम्ही अगदी बरोबर वाचलं! अंतराळवीरांना अनेक तास किंवा दिवस स्पेस सूटमध्ये राहावे लागते. अशा वेळी त्यांची नैसर्गिक विधींची सोय व्हावी यासाठी या सूटमध्ये अत्याधुनिक ‘वेस्ट मॅनेजमेंट सिस्टम’ बसवण्यात आली आहे. यापूर्वीच्या मोहिमांमध्ये अंतराळवीरांना डायपरवर अवलंबून राहावे लागत असे, मात्र आता ही अडचण दूर होणार आहे.
६ दिवसांचा जबरदस्त बॅकअप चंद्राच्या पृष्ठभागावर काम करताना अनेकदा अनपेक्षित परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. अशा वेळी हा सूट अंतराळवीरांचे रक्षण करेल. या सूटमध्ये तब्बल ६ दिवसांचा लाईफ-सपोर्ट बॅकअप देण्यात आला आहे. म्हणजेच, जर काही तांत्रिक बिघाड झाला किंवा अंतराळवीर मुख्य यानापासून दूर अडकले, तरी हा सूट त्यांना सलग ६ दिवस ऑक्सिजन आणि आवश्यक दाब पुरवू शकेल.
२०३१ पर्यंत होणार तयार? नासा सध्या अॅक्सिओम स्पेस (Axiom Space) या कंपनीसोबत मिळून या सूटची निर्मिती करत आहे. सुरुवातीला हे सूट लवकर उपलब्ध होतील असे वाटले होते, पण आता मिळालेल्या माहितीनुसार, सर्व चाचण्या पूर्ण होऊन हे ‘सुपर सूट’ २०३१ पर्यंत प्रत्यक्ष वापरासाठी सज्ज होऊ शकतात. चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर जिथे प्रचंड थंडी आणि अंधार असतो, तिथे हे सूट अंतराळवीरांचे कवच बनतील.