महाराष्ट्र विधान मंडळाच्या अधिवेशनांमध्ये राज्यातील जनतेच्या प्रश्नांवर चर्चा व्हावी, कायदे घडावेत आणि लोकहितैषी निर्णय घेतले जावेत यासाठी कोट्यवधी रुपये खर्च केले जातात. मात्र, ज्या लोकप्रतिनिधींवर जनतेने विश्वास टाकला आहे, त्यांची सभागृहातील उपस्थिती कशी आहे? नुकतीच महाराष्ट्र विधान परिषदेतील आमदारांच्या उपस्थितीची धक्कादायक आकडेवारी समोर आली असून, यामध्ये काही धक्कादायक तर काही अत्यंत कौतुकास्पद बाबी उघडकीस आल्या आहेत.
या संपूर्ण आकडेवारीत सर्वाधिक चर्चा रंगली आहे ती राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे प्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीची. मिळालेल्या माहितीनुसार, गेल्या चार वर्षांत उद्धव ठाकरे यांची विधान परिषदेतील उपस्थिती अवघी ३१.५८ टक्के राहिली आहे. दुसरीकडे, काही आमदारांनी मात्र सलग तीन अधिवेशनांना पूर्ण ‘दांडी’ मारल्याचे समोर आले आहे. पण या सगळ्या नकारात्मक आकडेवारीत एका अशाही आमदाराची चर्चा जोरात सुरू आहे, ज्यांनी सभागृहात १०० टक्के उपस्थिती लावत एक नवा आदर्श प्रस्थापित केला आहे.
उद्धव ठाकरेंची उपस्थिती फक्त ३१.५८ टक्के! २०२० मध्ये उद्धव ठाकरे यांनी विधान परिषदेचे सदस्य म्हणून शपथ घेतली होती. २०१९ ते २०२२ या काळात ते राज्याचे मुख्यमंत्री होते, त्यामुळे मुख्यमंत्रिपदाच्या काळातील उपस्थितीची अचूक नोंद उपलब्ध नाही. मात्र, २०२२ मध्ये मुख्यमंत्रिपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर त्यांच्या उपस्थितीचा आलेख चांगलाच घसरल्याचे दिसते. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, विधान परिषदेच्या एकूण १३३ बैठकांपैकी उद्धव ठाकरे केवळ ४२ बैठकांना हजर राहिले. अगदी अलीकडच्या, म्हणजेच २०२६ च्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाचा विचार केला, तर १६ बैठकांपैकी ते केवळ ४ बैठकांना उपस्थित होते. राजीनाम्यानंतरच्या पावसाळी अधिवेशनातही त्यांनी अवघी एकच फेरी मारली होती.
शंभर नंबरी कामगिरी करणारा ‘तो’ आमदार कोण? एकीकडे बड्या नेत्यांची अनुपस्थिती चर्चेत असताना, जालन्यातील काँग्रेसचे विधान परिषद आमदार राजेश राठोड यांनी मात्र आपल्या कामगिरीने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. आमदार राजेश राठोड यांनी गेल्या ६ वर्षांतील १८ पैकी तब्बल १३ अधिवेशनांमध्ये १०० टक्के उपस्थिती नोंदवली आहे.
या अभूतपूर्व कामगिरीबद्दल बोलताना आमदार राठोड म्हणाले, “आमदारकीची शपथ घेतानाच मी सभागृहाच्या कामकाजात १०० टक्के उपस्थित राहण्याचा संकल्प केला होता. या उपस्थितीमुळे मला जनतेचे जास्तीत जास्त प्रश्न मांडण्याची संधी मिळाली. आतापर्यंत मी सभागृहात सुमारे साडेअकराशेहून (११५०+) अधिक प्रश्न उपस्थित केले आहेत.” इतर लोकप्रतिनिधींनीही सभागृहात गांभीर्याने उपस्थित राहिले पाहिजे, असा सल्ला त्यांनी आवर्जून दिला.
सलग तीन अधिवेशनांना पूर्ण दांडी! या आकडेवारीतून आणखी एक धक्कादायक बाब समोर आली आहे. शिवसेनेच्या (शिंदे गट) खासदार भावना गवळी आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते रामराजे नाईक-निंबाळकर यांनी सलग तीन अधिवेशनांमध्ये एकदाही सभागृहात हजेरी लावलेली नाही. याबद्दल रामराजे नाईक-निंबाळकर यांच्याशी संपर्क साधला असता, त्यांनी प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे आपण उपस्थित राहू शकलो नसल्याचे सांगितले. या संदर्भात आपण विधान परिषद कार्यालयाला रीतसर पत्र लिहून कळवले होते, असे स्पष्टीकरण त्यांनी दिले.
इतर आमदारांची उल्लेखनीय कामगिरी सभागृहात नियमित उपस्थित राहून जनतेचे प्रश्न लावून धरण्यात इतरही काही आमदार आघाडीवर आहेत. राष्ट्रवादीचे अमोल मिटकरी आणि काँग्रेसचे राजेश राठोड यांनी १८ पैकी १३ अधिवेशनांत १०० टक्के हजेरी लावली आहे. तर ठाकरेंच्या शिवसेनेचे शशिकांत शिंदे यांनी १८ पैकी ११ अधिवेशनांमध्ये पूर्ण उपस्थिती राखली. सध्याच्या सदस्यांपैकी मनीषा कायंदे, जगन्नाथ अभ्यंकर आणि सुधाकर आडबाले यांनीही अनेक अधिवेशनांमध्ये १०० टक्के हजेरी लावत आपली कर्तव्यदक्षता सिद्ध केली आहे.
एकंदरीत, ही आकडेवारी लोकप्रतिनिधींच्या सभागृहातील गांभीर्यावर प्रकाश टाकणारी असून, जनतेचे प्रश्न मांडण्यासाठी आमदारांनी सभागृहात उपस्थित राहणे किती गरजेचे आहे, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित करते.